بهترین تنظیمات تلویزیون برای کنسول و بهترین کیفیت صفحه برای بازی کردن کدام است؟

مقدمه

تصور کنید هزینه قابل توجهی برای خرید کنسول‌های نسل نهمی مثل پلی‌استیشن ۵ یا ایکس‌باکس سری ایکس پرداخت کرده‌اید و انتظار دارید با روشن کردن دستگاه، گرافیکی خیره‌کننده و عملکردی روان را تجربه کنید؛ اما نتیجه نهایی تصویری تار، رنگ‌های مرده یا تاخیری آزاردهنده در اجرای فرمان‌هاست. این سناریویی است که بسیاری از گیمرها با آن مواجه می‌شوند و مشکل اصلی نه در کنسول، بلکه در تنظیمات نمایشگر نهفته است. تلویزیون‌ها به صورت پیش‌فرض برای نمایش فیلم و سریال کالیبره شده‌اند و اولویت آن‌ها پردازش تصویر برای زیبایی بصری است، نه سرعت واکنش. اگر می‌خواهید پتانسیل واقعی کنسول خود را آزاد کنید، باید دستی به سر و روی منوی تنظیمات تلوزیون بکشید.

در این مقاله جامع از پارسه گیم، ما فراتر از توصیه‌های کلی می‌رویم و بهترین تنظیمات تلویزیون برای کنسول را با جزئیات دقیق بررسی می‌کنیم. فرقی نمی‌کند تلویزیون شما یک اولد گران‌قیمت باشد یا یک مدل اقتصادی؛ با اعمال این تغییرات، تجربه بصری و عملکردی بازی‌های شما دگرگون خواهد شد.

چرا تنظیمات پیش‌فرض تلویزیون برای گیمرها فاجعه است؟

شاید برایتان سوال باشد که چرا تنظیمات کارخانه تلویزیون برای بازی مناسب نیست. تلویزیون‌های مدرن برای اینکه تصاویر را زیباتر نشان دهند، از فرآیندهای پس‌پردازش (Post-processing) سنگینی استفاده می‌کنند. این پردازش‌ها شامل صاف کردن حرکات، کاهش نویز تصویر و افزایش مصنوعی وضوح است. اگرچه این ویژگی‌ها برای تماشای یک مسابقه فوتبال یا فیلم سینمایی عالی هستند، اما برای گیمرها حکم یک سم مهلک را دارند.

دلیل این موضوع ساده است: هر پردازشی که روی تصویر انجام می‌شود، زمان‌بر است. این زمان اضافه باعث ایجاد تاخیر بین لحظه‌ای که دکمه کنترلر را فشار می‌دهید و لحظه‌ای که عمل در تصویر رخ می‌دهد، می‌شود. به این پدیده اینپوت لگ (Input Lag) یا تاخیر ورودی می‌گویند. در بازی‌های داستانی شاید این موضوع کمتر حس شود، اما در بازی‌های شوتر آنلاین مثل کاف آف دیوتی یا فورتنایت، همین چند میلی ثانیه تاخیر تفاوت بین پیروزی و شکست است. بنابراین، هدف اصلی ما در بهترین تنظیمات تلویزیون برای کنسول، حذف این پردازش‌های اضافی و رسیدن به خام‌ترین و سریع‌ترین تصویر ممکن است.

1. فعال کردن گیم مود (Game Mode)

مهم‌ترین، کلیدی‌ترین و اولین کاری که باید انجام دهید، فعال کردن حالت گیم مود است. شاید اسم این حالت در برندهای مختلف متفاوت باشد (مثلا در سونی Game و در برخی مدل‌ها Instant Game Response)، اما کارکرد همه آن‌ها یکسان است. این قابلیت به تلویزیون دستور می‌دهد که تمام پردازش‌های غیرضروری تصویر را دور بزند و سیگنال را مستقیما از کنسول به پنل نمایشگر بفرستد.

طبق گزارش‌های سایت Rtings، فعال سازی گیم مود می‌تواند تاخیر ورودی را در برخی تلویزیون‌ها از ۱۰۰ میلی ثانیه به کمتر از ۱۵ میلی ثانیه کاهش دهد. این یک جهش عظیم در عملکرد است. فعال کردن حالت گیم مود نه تنها لگ را از بین می‌برد، بلکه معمولا پروفایل رنگی را نیز به استانداردهای صنعت بازی نزدیک‌تر می‌کند. عجیب نیست اگر بگوییم بدون روشن کردن این گزینه، عملا نیمی از قدرت پردازشی کنسول خود را هدر داده‌اید. برای فعال سازی این حالت معمولا باید به مسیر زیر بروید (ممکن است در برندهای مختلف کمی متفاوت باشد):

• Settings > General > External Device Manager > Game Mode
• یا در بخش Picture Mode گزینه Game را انتخاب کنید.

پس از روشن کردن این حالت، ممکن است احساس کنید تصویر کمی تاریک‌تر یا متفاوت شده است؛ نگران نباشید، در بخش‌های بعدی با تنظیم دقیق کنتراست و رنگ، این مورد را اصلاح خواهیم کرد. بهترین تنظیمات تلویزیون برای کنسول دقیقا از همین نقطه شروع می‌شود.

2. تنظیمات روشنایی، کنتراست و گاما

بسیاری از کاربران به اشتباه تصور می‌کنند که برای داشتن تصویری شفاف، باید نور پس‌زمینه (Backlight) را تا آخر زیاد کنند. اما نکته مهم اینجاست که قبل از هر چیز باید هرگونه سنسور هوشمند صرفه‌جویی در انرژی (Eco Mode یا Energy Saving) را خاموش کنید. این سنسورها نور صفحه را بر اساس نور محیط کم و زیاد می‌کنند و باعث می‌شوند جزئیات بازی در صحنه‌های تاریک از بین برود. برای دستیابی به تنظیمات رنگ و کنتراست برای گیم به صورت حرفه‌ای، ثبات نور صفحه اهمیت حیاتی دارد.

در مورد کنتراست (Contrast)، پیشنهاد ما این است که آن را روی حداکثر (معمولا ۹۰ تا ۱۰۰) تنظیم کنید. کنتراست بالا باعث می‌شود رنگ‌های سفید درخشان‌تر و رنگ‌های سیاه عمیق‌تر دیده شوند که برای فضای بصری بازی‌ها بسیار مهم است. اما در مورد روشنایی (Brightness) که در تلویزیون‌های جدید گاهی به اسم Black Level شناخته می‌شود، باید محتاط باشید. بالا بردن بیش از حد روشنایی باعث می‌شود رنگ مشکی به خاکستری متمایل شود و تصویر حالتی شسته شده (Washed out) پیدا کند. برای رسیدن به بهترین تنظیمات تلویزیون برای کنسول، مقادیر زیر به عنوان یک نقطه شروع عالی پیشنهاد می‌شوند:

• حالت صرفه‌جویی انرژی (Eco Mode): خاموش (Off)
• کنتراست (Contrast): بین ۹۰ تا ۱۰۰
• روشنایی (Brightness/Black Level): معمولا روی ۵۰ (پیش‌فرض) بهترین حالت است.
• گاما (Gamma): معمولا ۲.۲ (برای اتاق روشن) یا 1886 (برای اتاق تاریک).

از آنجا که هر پنل تلویزیونی رفتار متفاوتی دارد، بهتر است از منوی تنظیمات خود کنسول (قسمت Adjust HDR یا Calibration) استفاده کنید تا مطمئن شوید لوگوهای تست دقیقا در مرز محو شدن قرار دارند.

3. تنظیمات دما و غلظت رنگ (Color & Temperature)

یکی از بزرگترین اشتباهات رایج گیمرها، استفاده از دمای رنگ سرد (Cool) یا استاندارد است. تلویزیون‌ها در ویترین فروشگاه‌ها روی حالت Vivid یا Cool تنظیم می‌شوند تا با رنگ‌های آبی اغراق‌آمیز، جذاب‌تر به نظر برسند. اما واقعیت این است که استاندارد جهانی رنگ در فیلم‌ها و بازی‌ها (D65) بر پایه دمای رنگ گرم (Warm) بنا شده است. کالیبره کردن تلویزیون برای بازی نیازمند پذیرش این واقعیت است که رنگ‌های گرم، دقیق‌ترین و طبیعی‌ترین تصویر را به شما می‌دهند.

شاید در ابتدا که دمای رنگ را روی Warm 1 یا Warm 2 می‌گذارید، تصویر به نظرتان زرد یا قرمز بیاید. این واکنش طبیعی چشم شماست که به نور آبی عادت کرده است. به چشمانتان چند روز فرصت دهید تا عادت کنند؛ پس از آن متوجه خواهید شد که پوست کاراکترها، نور خورشید و بافت محیط چقدر طبیعی‌تر و واقعی‌تر به نظر می‌رسند. در کنار دما، گزینه Color یا Saturation را نیز معمولا باید روی ۵۰ یا نهایتا ۵۵ نگه دارید. افزایش بیش از حد این گزینه، جزئیات بافت‌ها را از بین می‌برد و تصویری کارتونی ایجاد می‌کند. بنابراین برای داشتن بهترین تنظیمات تلویزیون برای کنسول، به نکات زیر دقت کنید:

دمای رنگ (Color Temperature): روی Warm 2 (یا Warm در برخی مدل‌ها).

رنگ (Color): روی ۵۰.

تینت (Tint): روی ۰ (دست نزنید).

4. تنظیمات تلویزیون Sharpness و Motion

آیا تا به حال حس کرده‌اید که لبه‌های اجسام در بازی حالتی مصنوعی و هاله دار پیدا کرده‌اند؟ این مشکل ناشی از تنظیمات Sharpness یا شفافیت است. برخلاف نامش، زیاد کردن این گزینه وضوح واقعی تصویر را بالا نمی‌برد، بلکه با ایجاد لبه‌های مصنوعی دور اجسام، سعی در گول زدن چشم دارد. در رزولوشن 4K که کنسول‌های نسل نهم ارائه می‌دهند، تصویر به اندازه کافی شارپ است و نیازی به دخالت نرم‌افزاری تلویزیون نیست. برای بهترین کیفیت تصویر برای بازی‌های شوتر و جلوگیری از ایجاد نویز، پیشنهاد می‌شود، شارپنس را به صفر یا نهایتا ۱۰ برسانید.

موضوع بعدی که باید با آن خداحافظی کنید، Motion Smoothing یا درون‌ریزی فریم است. این همان قابلیتی است که باعث می‌شود فیلم‌ها حالتی روان و غیرطبیعی مثل سریال‌های تلویزیونی پیدا کنند (Soap Opera Effect). در بازی‌ها، این قابلیت نه تنها باعث ایجاد لگ شدید می‌شود، بلکه در حرکات سریع دوربین آرتیفکت‌های تصویری زشتی ایجاد می‌کند. کاهش اینپوت لگ در گرو خاموش کردن تمام این گزینه‌های حرکتی است. تنظیمات پیشنهادی برای این بخش:

• شفافیت (Sharpness): صفر (یا در تلویزیون‌های سونی روی ۵۰ که معادل صفر است).
• Motion Smoothing / TruMotion / Auto Motion Plus: کاملا خاموش (Off).
• Noise Reduction: خاموش (Off)

تکنولوژی‌های نسل نهم، HDR ،VRR و ALLM

نسل نهم کنسول‌ها اصطلاحات جدیدی را وارد دنیای گیمینگ کرد که دانستن آن‌ها برای دستیابی به بهترین تنظیمات تلویزیون برای کنسول ضروری است. اول از همه HDR (High Dynamic Range) است. اگر تلویزیون شما از HDR پشتیبانی می‌کند، حتما آن را در تنظیمات کنسول فعال کنید. اما نکته مهم اینجاست: پس از فعال کردن HDR در کنسول، باید حتما فرآیند کالیبراسیون HDR (HDR Calibration) را در منوی تنظیمات PS5 یا Xbox انجام دهید. بدون این کار، نواحی روشن تصویر (مثل آسمان یا آتش) جزئیات خود را از دست می‌دهند و یکدست سفید می‌شوند.

دو تکنولوژی مهم دیگر VRR (Variable Refresh Rate) و ALLM (Auto Low Latency Mode) هستند. تفاوت VRR و ALLM در تلویزیون‌های گیمینگ در عملکردشان است:

• ALLM: به تلویزیون می‌گوید که یک کنسول متصل شده و خودکار به حالت گیم مود می‌رود.
• VRR: نرخ نوسازی بهترین تنظیمات تلویزیون را با نرخ فریم بازی هماهنگ می‌کند تا از پارگی تصویر (Screen Tearing) جلوگیری کند.

اگر تلویزیون شما از این قابلیت‌ها پشتیبانی می‌کند، مطمئن شوید که هم در تلویزیون و هم در کنسول فعال هستند. این ویژگی‌ها بهترین تنظیمات HDR برای بازی را تکمیل می‌کنند و تجربه‌ای روان و بدون نقص ارائه می‌دهند.

تنظیمات اختصاصی برای برندهای ال‌جی، سامسونگ، سونی

تا اینجای مقاله اصول کلی را یاد گرفتید، اما هر برندی نام‌گذاری خاص خود را دارد. در ادامه تنظیمات سریع برای سه برند پرفروش در ایران را مرور می‌کنیم تا راحت‌تر بتوانید بهترین تنظیمات تلویزیون برای کنسول خود را پیدا کنید.

تلویزیون‌های ال‌جی (LG – سری OLED و NanoCell):

• به منوی Picture بروید و حالت Game Optimizer را انتخاب کنید.
• گزینه OLED Motion Pro را خاموش کنید (مگر اینکه تاری حرکت خیلی آزارتان دهد، اما روشنایی را کم می‌کند).
• در تنظیمات Game Optimizer، گزینه Prevent Input Delay را روی Boost قرار دهید.
• Sharpness را روی ۰ و Color Depth را روی ۵۵ تنظیم کنید.

تلویزیون‌های سامسونگ (Samsung – سری QLED و Crystal)

• به Settings > General > External Device Manager بروید و Game Mode را روشن کنید.
• گزینه Input Signal Plus را برای پورت HDMI مربوطه فعال کنید (برای دریافت کیفیت 4K HDR ضروری است).
• در منوی Expert Settings، Sharpness را روی ۰ و Contrast Enhancer را خاموش یا Low کنید تا جزئیات سایه‌ها حفظ شود.

تلویزیون‌های سونی (Sony – سری Bravia)

• در Picture Mode گزینه Game را انتخاب کنید.
• مطمئن شوید که در تنظیمات ورودی (External Inputs)، فرمت HDMI روی Enhanced Format تنظیم شده باشد.
• گزینه Reality Creation را خاموش کنید تا نویز تصویر کم شود.
• Black Level را روی ۵۰ و Gamma را روی ۰ یا منفی ۱ تنظیم کنید.

اهمیت کابل HDMI 2.1 و پورت صحیح در تنظیمات تلویزیون

شاید عجیب باشد، اما گاهی اوقات تمام تنظیمات نرم‌افزاری درست است، اما سخت‌افزار فیزیکی مشکل دارد. برای اینکه بتوانید از رزولوشن 4K با نرخ نوسازی ۱۲۰ هرتز (120Hz) استفاده کنید، حتما باید از کابل HDMI که داخل جعبه کنسول PS5 یا Xbox Series X قرار دارد (یا کابل‌های معتبر HDMI 2.1) استفاده کنید. کابل‌های قدیمی HDMI 2.0 توانایی انتقال این حجم از داده را ندارند.

علاوه بر کابل، پورت پشت تلویزیون هم مهم است. در بسیاری از تلویزیون‌ها، همه پورت‌ها از HDMI 2.1 پشتیبانی نمی‌کنند. معمولا پورت‌های شماره ۳ یا ۴ (یا پورتی که با علامت 4K@120Hz یا eARC مشخص شده) پورت‌های اصلی هستند. اتصال کنسول به پورت اشتباه می‌تواند شما را از قابلیت‌های VRR و 120Hz محروم کند. بنابراین برای تکمیل بهترین تنظیمات تلویزیون برای کنسول، حتما پشت تلویزیون را چک کنید.

سخن پایانی

در این مقاله از وبلاگ پارسه گیم با شما همراه بودیم و سعی کردیم درباره بهترین تنظیمات تلویزیون و مانیتور اطلاعات کاملی را در اختیارتان قرار دهیم. در این مقاله یاد گرفتیم که که با فعال کردن گیم مود، کاهش شارپنس، تنظیم صحیح دمای رنگ روی حالت گرم و بهره‌گیری از تکنولوژی‌های VRR و HDR، می‌توانیم کیفیت بصری و عملکردی بازی‌ها را به طرز چشمگیری ارتقا دهیم.

پیشنهاد می‌کنیم همین حالا کنترل تلویزیون را بردارید و این تغییرات را اعمال کنید. شاید در دقایق اول تصویر برایتان کمی متفاوت باشد، اما قول می‌دهیم پس از چند ساعت بازی کردن، دیگر هرگز نمی‌توانید به تنظیمات قبلی برگردید.

سوالات متداول درباره تنظیمات تلویزیون